skyline
 

Virtuoos modern vernuft met Colin Stetson en zijn “Conn Bass saxophone”

IMG_5686
Omdat het ronduit beschamend zou zijn moesten we een concert missen van iemand die door Bryce Dessner (The National) in de Canvasconnectie tot “vernieuwend artiest” wordt gedoopt.

Ter ere van de tweehonderdste verjaardag van twaalfde grootste Belg Adolphe Sax, organiseert het Muziekinstrumentenmuseum een uitzonderlijke tentoonstelling over de saxofoon. Reden genoeg voor de AB om een reeks concerten te organiseren in het MiM: een der mooiste gebouwen dat onze hoofdstad rijk is en waar de grootste collectie saxen ter wereld huisvest. Want niet enkel Hiphop is jarig.

Colin Stetson is een veelzijdig man. Canada’s beste saxofonist is immers op verschillende platen van topbands te horen: van Feist en Bon Iver over TV On The Radio en LCD Soundsystem tot grootmeester der singer-songwriters Tom Waits. Een schets van zijn kunnen is te horen op ‘Alice‘, Waits’ betere hedendaagse werk. Daarnaast maakte Stetson deel uit van de live-crew van twee van de beste groepen van het afgelopen decennium: The National en Arcade Fire. Op Arcade Fires laatste goede plaat ‘The Suburbs’ was Stetson op meerdere nummers te horen, en droeg zo bij aan de tijdloosheid van het album. (Ja, wij zijn ons bewust van ‘Reflektor’, maar laat ons van deze gelegenheid gebruik maken om nog even nostalgisch om te kijken naar ‘The Suburbs’).

Dat alles maakt Stetson een der meest gewilde muzikanten die een band mee de studio in wil sleuren voor de nodige saxofoon. Toch, en wat zijn we dankbaar, vindt Stetson tijd voor een soloproject. Het roer wordt op zijn drie albums zodanig omgegooid dat Waits, Berninger, Butler, Murphy, Feist, Vernon en Adebimpe hun wenkbrauwen (met enige trots) gefronst moeten hebben bij het horen ervan. Waar Stetson als saxofonist van een band meestal zorgt voor de sfeerschepping of opbouw van een nummer en gebruik maakt van lange, aanslepende en indringende tonen, toont hij op zijn soloplaten en -concerten dat hij over meer capaciteiten beschikt.

IMG_5695

Hoewel Kenny G wereldrecordhouder is, mag Stetson gerust gezien worden als een der groten in de blaastechniek ‘circular breathing’ – of vertaald en minder gangbaar: ‘circulaire ademhaling’. Door een spectaculaire vorm van ademhaling wordt een permanent geluid geproduceerd uit een blaasinstrument. Xavier Rudd en Trombone Shorty passen het in mindere mate eveneens toe, hetzij  op respectievelijk didgeridoo en trombone. Stetson hanteert deze techniek op zijn saxofoon en bassaxofoon. De bassaxofoon is zowaar het eerste instrument gemaakt door Sax, en ook die van Stetson is meer dan honderd jaar oud, namelijk “One of the first ones they built in the early 1900’s.”

Ondanks de toets van jazzlegende’s als Anthony Braxton, Dave Brubeck en Evan Parker er met momenten nog subtiel doorkomt, zorgt de combinatie van de circulaire ademhaling met de manier van spelen voor iets enorm innovatief. Post-industriële klanken met onheilsspellende toetsen en haast militaire ritmes worden afgewisseld door schelle tonen en vervormde galmen. Melodie lijkt hier een vreemd begrip. We konden verschillende delen van nummers die op zijn platen te horen zijn herkennen – toch lijkt Stetson door te spelen tot het fysiek niet meer haalbaar is. “Combining old and new stuff,” zo noemt hij dat dan. Colin Stetson is een atleet.

IMG_5700

Zelden kon één (of twee, wat u wil) instrument ons zodanig bekoren. En daar waren de vocals van Justin Vernon die op zijn laatste plaat te horen zijn niet eens voor nodig. De crew van Bon Iver heeft het anders ver geschopt. Vernon plus S. Carey plus Greg Leisz plus Colin Stetson, het zou bijna een moderne bijeenkomst à la Band Aid kunnen zijn.

 

Geschreven door Sander Bortier
Foto’s door (mp-h)